Ths.BS. Nguyễn Thị Khánh Linh, Ths. Ung Thị Thủy – Khoa Vi sinh, Bệnh viện Trường Đại học Y – Dược Huế.

BỆNH LÂY TRUYỀN QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC LÀ GÌ ?

Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI-Sexually Transmitted Infections) là nhiễm trùng lây truyền từ người này sang người khác qua tiếp xúc tình dục, bao gồm cả quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn và miệng. Ngoài ra, một số STI cũng có thể lây lan qua các đường khác như qua đường máu hoặc các chế phẩm của máu. STI có thể do virus, vi khuẩn, vi nấm hoặc ký sinh trùng gây ra.

Bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD-Sexually Transmitted Disease) phát triển từ nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI) dẫn đến các triệu chứng hoặc biểu hiện bệnh lý cụ thể. Một số tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường tình dục cũng có thể lây truyền từ mẹ sang con trong khi mang thai và sinh đẻ như: giang mai, lậu, virus viêm gan B (HBV), HIV,… . STD có ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe sinh sản và tình dục trên toàn thế giới.

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2023, ước tính có hàng triệu ca bệnh lây truyền qua đường tình dục nhiễm mới mỗi năm. Hiện nay đã xác định được hơn 30 loại vi sinh vật có thể lây qua đường tình dục, và 8 trong số này là nguyên nhân gây ra phần lớn các ca bệnh lây truyền qua đường tình dục trên toàn cầu bao gồm giang mai (syphilis), lậu (gonorrhoea), Chlamydia, Trichomonas (trichomoniasis), viêm gan B (hepatitis B), virus herpes simplex (HSV), HIV, và virus papilloma ở người (HPV). Năm 2020, ước tính có khoảng 374 triệu trường hợp mới mắc 1 trong 4 bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể chữa được như: chlamydia, gonorrhoea, trichomoniasis, syphilis, ở những người có độ tuổi từ 15-49.

DẤU HIỆU VÀ TRIỆU CHỨNG

Các triệu chứng phổ biến của các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) bao gồm (xem hình ảnh minh họa bên dưới):Dịch tiết/mủ bất thường ở âm đạo hoặc dương vậtĐau hoặc rát khi đi tiểuKhối u da, săn giang mai xung quanh bộ phận sinh dục hoặc hậu môn (hậu môn)Ngứa, kích ứng hoặc đỏ ở vùng sinh dụcPhồng rộp, vết loét hoặc mụn cóc xung quanh bộ phận sinh dục hoặc hậu mônPhát ban trên cơ thể, thường gặp ở bệnh giang mai giai đoạn 2Chảy máu âm đạo bất thường (ngoài chu kỳ kinh nguyệt)Một số STI không gây ra triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ gây ra triệu chứng nhẹ và có thể gây ra các hậu quả nghiêm trọng như:Vô sinh ở cả nam và nữ (do tắc vòi trứng, viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn...).Thai ngoài tử cung hoặc sảy thai.Ung thư cổ tử cung, hậu môn, dương vật (do HPV).Biến chứng thai kỳ và lây nhiễm cho trẻ sơ sinh.Vô tình lây truyền cho người khác mà không biết. 

Vì vậy, nếu bạn đang có quan hệ tình dục, việc xét nghiệm STIs là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe của chính bạn và người khác. Trong trường hợp bạn được chẩn đoán dương tính với một STI, đừng quá lo lắng — các STI có thể điều trị được bằng thuốc/thủ thuật và một số có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu phát hiện sớm.

GIÁ TRỊ XÉT NGHIỆM

Phát hiện kịp thời các tác nhân gây bệnh STD, giúp bác sĩ có phác đồ điều trị phù hợp.

Sàng lọc các tác nhân gây bệnh STD phổ biến và tiềm ẩn: giúp bảo vệ sức khỏe của bạn tình, ngăn chặn chuỗi lây lan trong cộng đồng.

Một số bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu phát hiện và điều trị sớm (ví dụ: chlamydia, lậu, giang mai giai đoạn đầu, trichomonas).

Các nhiễm trùng do virus như HSV (herpes), HPV, HIV nếu được phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp kiểm soát triệu chứng, giảm nguy cơ lây truyền và cải thiện chất lượng sống.

Hỗ trợ bác sĩ tìm ra nguyên nhân gây vô sinh do nhiễm các tác nhân STI.

AI NÊN XÉT NGHIỆM STI ?

Xét nghiệm định kỳ giúp phát hiện sớm các STI, ngăn ngừa biến chứng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Dưới đây là những nhóm đối tượng được khuyến nghị nên xét nghiệm:

  - Tất cả mọi người từ 13 đến 64 tuổi nên được xét nghiệm HIV ít nhất một lần trong đời/

  - Phụ nữ:

Phụ nữ có hoạt động tình dục dưới 25 tuổi nên xét nghiệm lậu và chlamydia hàng năm.

Phụ nữ từ 25 tuổi trở lên có yếu tố nguy cơ (có bạn tình mới, nhiều bạn tình, hoặc bạn tình đã nhiễm STI) cũng nên xét nghiệm lậu và chlamydia hàng năm.

Phụ nữ mang thai nên được xét nghiệm giang mai, HIV, viêm gan B và viêm gan C ngay từ đầu thai kỳ.

Phụ nữ mang thai có yếu tố nguy cơ cũng nên được xét nghiệm chlamydia và lậu sớm trong thai kỳ, và có thể cần xét nghiệm lặp lại tùy theo từng trường hợp.

  - Nam giới có quan hệ đồng giới:

Nên xét nghiệm giang mai, chlamydia và lậu ít nhất một lần mỗi năm. Nếu có nhiều bạn tình hoặc quan hệ không xác định danh tính, nên xét nghiệm thường xuyên hơn (mỗi 3–6 tháng).

Nên xét nghiệm HIV ít nhất mỗi năm, và có thể cần xét nghiệm thường xuyên hơn (mỗi 3–6 tháng) nếu có yếu tố nguy cơ.

Nếu đang sống chung với HIV, nên xét nghiệm viêm gan C ít nhất mỗi năm.

Người sử dụng chung dụng cụ tiêm chích ma túy: Nên xét nghiệm HIV ít nhất một lần mỗi năm.

Người có quan hệ tình dục bằng miệng hoặc hậu môn nên trao đổi với bác sĩ về xét nghiệm chuyên biệt vùng họng hoặc trực tràng, tùy theo hành vi tình dục.

XÉT NGHIỆM STDs TẠI BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y-DƯỢC HUẾ

-  Xét nghiệm STDs tại Bệnh viện Trường ĐHYD Huế hỗ trợ phát hiện định tính đồng thời 13 tác nhân gây bệnh STDs thường gặp bằng kỹ thuật sinh học phân tử tiên tiến Real-Time PCR.

- Kỹ thuật này giúp phát hiện nhanh chóng, chính xác và đồng thời nhiều tác nhân gây bệnh phổ biến chỉ trong một lần xét nghiệm:

Mẫu sử dụng:Mẫu dịch phết âm đạo-Cổ tử cung (đối với nữ).

Mẫu dịch mủ, dịch niệu đạo (đối với nam)

Mẫu nước tiểu đầu dòng (đối với nam)

LỢI ÍCH KHI XÉT NGHIỆM TẠI BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y-DƯỢC HUẾ

Ứng dụng kỹ thuật PCR thời gian thực (real-time PCR) hiện đại, cho kết quả nhanh chóng và chính xác cao:

Phát hiện nhiều tác nhân trong một lần lấy mẫu. Tiết kiệm thời gian và chi phí so với việc xét nghiệm riêng lẻ

Tư vấn cá nhân hóa từ bác sĩ chuyên khoa

Điều trị nhanh chóng, đúng phác đồ

Bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân và kết quả xét nghiệm

Thủ tục đơn giản – linh hoạt về thời gian

Đặt lịch xét nghiệm/tư vấn STD:

Hotline: 0962871919
Đặt lịch online: https://bvydhue.vn/thong-tin/dich-vu/dang-ky-kham-benh-online-va-cai-dat-app-kham-benh-19
Khám trực tiếp tại Bệnh viện Trường Đại học Y-Dược Huế: 41-51 Nguyễn Huệ, Phường Thuận Hóa, Thành phố Huế.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

< >World Health Organisation (2023). Sexually transmitted infections (STIs). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis).National Health Service (NHS) – Vương quốc Anh. Sexually transmitted infections (STIs) – https://www.nhs.uk/conditions/sexually-transmitted-infections-stis/.Centers for Disease Control and Prevention. (2024). About sexually transmitted infections (STIs). U.S. Department of Health & Human Services. https://www.cdc.gov/sti/about/index.html.Centers for Disease Control and Prevention. (2024). STI testing recommendations and services. U.S. Department of Health & Human Services. https://www.cdc.gov/sti/testing/index.html.Picture and fact about STDs (2025). https://www.webmd.com/sexual-conditions/ss/slideshow-std-pictures-and-facts.Clinical Updates in Sexually Transmitted Infections, 2024. HHS public access.